Samochody elektryczne mogą częściej mieć problemy z ogumieniem niż porównywalne auta benzynowe. Tak wynika z analizy danych z brytyjskich obowiązkowych badań technicznych MOT, przeprowadzonej przez organizację New AutoMotive. Różnice dotyczą zarówno zbyt płytkiego bieżnika, jak i poważnych uszkodzeń opon. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda opona w samochodzie elektrycznym zużywa się szybciej.

🛞 Elektryki częściej mają problemy z oponami

New AutoMotive przeanalizowała około 1,6 mln badań technicznych samochodów elektrycznych oraz 17,9 mln badań aut spalinowych. W przypadku pojazdów mających od trzech do ośmiu lat różnice okazały się wyraźne.

Zbyt płytki bieżnik wykrywano w 26 na 1000 badań samochodów elektrycznych, podczas gdy w przypadku aut benzynowych było to 18 na 1000. Jeszcze większą różnicę odnotowano przy głębokich nacięciach sięgających konstrukcji opony. Takie uszkodzenia występowały w około 30 na 1000 badań EV, natomiast w samochodach benzynowych było to 14 na 1000.

Podobne zależności pokazują dane brytyjskiego stowarzyszenia producentów opon BTMA. Usterki ogumienia stwierdzano w 6 proc. samochodów elektrycznych, 4,7 proc. diesli i 4,3 proc. aut benzynowych. Organizacja zaznacza jednak, że większa liczba wykrytych usterek nie powinna być utożsamiana bezpośrednio z tempem zużywania się opon.

⚡ Większa masa i natychmiastowy moment obrotowy

Jednym z powodów może być masa samochodów elektrycznych. Akumulator trakcyjny sprawia, że EV jest zazwyczaj cięższy od porównywalnego samochodu spalinowego. Nick Molden, założyciel firmy badawczej Emissions Analytics, szacuje, że różnica wynosi średnio około 20 proc. Według jego reguły kciuka każdy dodatkowy punkt procentowy masy samochodu może przekładać się na mniej więcej taki sam wzrost zużycia opon. W przypadku samochodu cięższego o 20 proc. oznaczałoby to potencjalnie około 20 proc. większe zużycie ogumienia, oczywiście przy porównywalnych warunkach eksploatacji.

Drugim czynnikiem jest charakterystyka napędu elektrycznego. Silnik EV może dostarczać pełny moment obrotowy praktycznie od razu, dlatego gwałtowne ruszanie może powodować większe obciążenie bieżnika. W mocnych samochodach elektrycznych kierowca ma przy tym do dyspozycji bardzo duży moment obrotowy, co ułatwia dynamiczne przyspieszanie nawet bez świadomego używania pełnej mocy. Nie można jednak sprowadzać trwałości opon wyłącznie do masy i momentu obrotowego. John Andersson z firmy inżynieryjnej Ricardo zwraca uwagę na znaczenie prędkości, sposobu hamowania, mieszanki gumowej, geometrii zawieszenia, stanu samochodu oraz stylu jazdy.

🔧 Opony w EV mają też swoje zalety

Samochody elektryczne nie są pod każdym względem bardziej wymagające dla ogumienia. Jednym z ich atutów jest hamowanie rekuperacyjne, które pozwala odzyskiwać energię podczas zwalniania i jednocześnie ogranicza wykorzystanie klasycznego układu hamulcowego. Producenci przygotowują również specjalne opony przeznaczone do samochodów elektrycznych. Mają one między innymi wzmocnioną konstrukcję, niższe opory toczenia i rozwiązania ograniczające hałas. Problemem pozostaje jednak ich cena. Według Moldena ogumienie projektowane z myślą o EV może kosztować nawet o połowę więcej od standardowych opon.

Nie oznacza to przy tym, że samochód elektryczny zawsze wymaga opony z oznaczeniem „EV”. Niemiecki automobilklub ADAC zwraca uwagę, że ważniejsze są odpowiedni indeks nośności, indeks prędkości oraz specyfikacja przewidziana przez producenta samochodu. W przypadku cięższych modeli warto zwrócić uwagę na ogumienie o podwyższonej nośności, oznaczane między innymi symbolami XL lub HL. Źle dobrana opona w ciężkim i mocnym samochodzie może natomiast zużywać się znacznie szybciej. Według Moldena różnica może sięgać nawet dwukrotności w stosunku do odpowiednio dobranego ogumienia.

👀 Kierowcy EV mogą rzadziej kontrolować samochód

Na częstsze problemy z oponami może wpływać również sposób eksploatacji samochodów elektrycznych. BTMA zwraca uwagę na czynnik, który nie ma bezpośrednio związku z konstrukcją napędu. Samochody elektryczne wymagają mniej typowych czynności serwisowych. Nie trzeba wymieniać oleju silnikowego, a część innych prac wykonywanych regularnie przy samochodach spalinowych również odpada. Właściciel EV może więc rzadziej odwiedzać warsztat i przez dłuższy czas nie kontrolować stanu ogumienia.

W takich warunkach łatwiej przeoczyć niewłaściwe ciśnienie, uszkodzenie boku opony czy nierównomierne zużycie bieżnika. Problem może zostać zauważony dopiero podczas obowiązkowego badania technicznego. Dlatego dane z badań MOT nie pokazują wyłącznie tego, jak szybko zużywa się opona. Odzwierciedlają również sposób użytkowania samochodu, zachowania kierowców, dobór ogumienia oraz to, jak często pojazd jest kontrolowany.

🌍 Zużycie opon to także problem środowiskowy

Szybsze zużywanie ogumienia ma znaczenie nie tylko dla portfela kierowcy. Ścierany bieżnik trafia do środowiska w postaci mikrocząstek, które mogą przedostawać się do powietrza, gleby i wód. Unijna norma Euro 7 po raz pierwszy wprowadza limity dotyczące ścierania opon. W przypadku opon do samochodów osobowych, czyli klasy C1, wymagania zaczną obowiązywać dla nowych typów od 1 lipca 2028 r. Od 1 lipca 2030 r. opony niespełniające wymogów nie będą mogły trafiać na rynek. Dla ogumienia stosowanego w samochodach dostawczych i ciężarowych przewidziano późniejsze terminy, przypadające w latach 2030–2034.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że zmiany w składzie mieszanek gumowych mogą mieć również wpływ na chemię i toksyczność cząstek powstających podczas ścierania. Samo ograniczenie ilości zużywanego bieżnika nie musi więc rozwiązać wszystkich problemów środowiskowych związanych z oponami.

⚡ Czy opony podważają ekologiczną przewagę EV?

Częstsza wymiana opon oznacza dodatkowe zużycie surowców, energii i emisje związane z produkcją kolejnych kompletów. Nie oznacza to jednak, że samochody elektryczne tracą przez to swoją przewagę klimatyczną. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) średniej wielkości samochód elektryczny w całym cyklu życia odpowiada za około połowę emisji gazów cieplarnianych porównywalnego samochodu spalinowego. W analizie uwzględniana jest zarówno produkcja pojazdu i akumulatora, jak i późniejsza eksploatacja.

Dane z brytyjskich badań pokazują więc przede wszystkim, że ogumienie w samochodzie elektrycznym wymaga szczególnej uwagi. Większa masa, wysoki moment obrotowy i sposób użytkowania mogą zwiększać obciążenie opon, ale równie ważne pozostają prawidłowe ciśnienie, odpowiedni dobór ogumienia, geometria zawieszenia i regularna kontrola jego stanu.