Kraków, miasto od lat borykające się z problemem zanieczyszczenia powietrza, ogłosiło przesunięcie terminu wprowadzenia Strefy Czystego Transportu (SCT). Nowa data wprowadzenia SCT to 1 lipca 2025 roku. Decyzja Rady Miasta Krakowa ma na celu umożliwienie lepszego przygotowania nowej uchwały oraz zapewnienie mieszkańcom i firmom odpowiedniego czasu na adaptację do nadchodzących zmian.

Cel i Zasady SCT
Strefa Czystego Transportu w Krakowie ma być skutecznym narzędziem do redukcji emisji szkodliwych substancji pochodzących z transportu ulicznego. Nowe przepisy będą dotyczyć wszystkich pojazdów, w tym samochodów z silnikami benzynowymi, diesla, hybryd oraz z instalacjami LPG. Warunkiem wjazdu do SCT będzie spełnienie odpowiednich norm emisji spalin, a nowe przepisy będą wprowadzane etapami.

Problemy Prawne i Przesunięcie Terminu
Pierwotnie SCT w Krakowie miała być wdrożona od 1 lipca 2024 roku. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie unieważnił uchwałę Rady Miasta w sprawie jej wprowadzenia. Decyzja sądu była wynikiem zaskarżenia uchwały przez wojewodę małopolskiego oraz dwie osoby prywatne. Wojewoda małopolski zakwestionował zgodność zapisów miejskiej uchwały z ustawą z 11 stycznia 2018 roku o elektromobilności i paliwach alternatywnych, argumentując, że uchwała w sposób niewystarczający określała granice obszaru SCT oraz zasady organizacji ruchu w tej strefie. Wojewoda podkreślił również, że uchwała naruszała zasadę proporcjonalności, ingerując w konstytucyjne prawa i wolności obywateli.

Przygotowanie Nowej Uchwały
Zarząd Transportu Publicznego w Krakowie podkreśla, że wprowadzenie SCT musi odbyć się przy pełnym zrozumieniu założeń oraz w porozumieniu z mieszkańcami i gminami sąsiadującymi z Krakowem. W planach jest szerokie włączenie wszystkich zainteresowanych stron, zarówno ekspertów, jak i codziennych użytkowników krakowskich dróg, do procesu powstawania projektu uchwały. Dotychczas odbyło się już jedno spotkanie z osobami zaangażowanymi w różne aspekty wprowadzenia SCT, ale jest to dopiero początek wspólnej pracy nad tym ważnym projektem.

Kampania Informacyjna
Wkrótce zostanie zainicjowana kampania edukacyjno-informacyjna, mająca na celu przeciwdziałanie dezinformacji w sprawie SCT i obalenie mitów na jej temat. Następnie planowana jest ankieta, w której krakowianie będą mogli odpowiedzieć na konkretne pytania dotyczące przyszłej SCT. Kolejnym krokiem będzie przygotowanie nowego projektu uchwały, który zostanie poddany pełnym, formalnym konsultacjom społecznym. Dopiero potem gotowy projekt nowej uchwały trafi do Rady Miasta Krakowa.

Wzór z Warszawy
Kraków będzie mógł czerpać z doświadczeń Warszawy, która jako pierwsze miasto w Polsce uruchomiła swoją Strefę Czystego Transportu. Stołeczna SCT objęła większość Śródmieścia oraz fragmenty otaczających je dzielnic. Na tym obszarze ograniczony został wjazd pojazdów emitujących najwięcej trujących spalin, co przyczyniło się do zmniejszenia zanieczyszczeń powietrza oraz poprawy zdrowia mieszkańców.

W Warszawie, wraz z wprowadzeniem SCT, ograniczono wjazd pojazdów z silnikiem benzynowym (w tym LPG) starszych niż 27 lat lub niespełniających normy Euro 2 oraz pojazdów z silnikiem diesla (w tym LPG) starszych niż 19 lat lub niespełniających normy Euro 4. Te doświadczenia mogą być cenną lekcją dla Krakowa w procesie tworzenia i wdrażania własnej Strefy Czystego Transportu.

Podsumowanie
Przesunięcie terminu wprowadzenia SCT w Krakowie na lipiec 2025 roku daje miastu więcej czasu na przygotowanie odpowiednich regulacji i zapewnienie mieszkańcom oraz firmom możliwości dostosowania się do nowych wymagań. Z doświadczeniami Warszawy jako przykładem, Kraków ma szansę wprowadzić skuteczne rozwiązania, które przyczynią się do poprawy jakości powietrza i zdrowia mieszkańców.